AB'li yetkililer enerji fiyatları nedeniyle zorlu bir kış uyarısı yaptı

AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, yüksek enerji fiyatları nedeniyle Avrupa'da evini yeterince ısıtamayanların sayısının bu kış artabileceği uyarısında bulundu. Jorgensen, Lüksemburg'da toplanan AB enerji bakanları toplantısının öncesinde gazetecilere konuştu. Toplantıya, dönem başkanlığını yürüten İrlanda'nın İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O'Brien de katıldı.

Jorgensen, "Normal bir yılda ne yazık ki yaklaşık 50 milyon Avrupalı evini yeterince ısıtamıyor. Avrupa'da bu yıl enerji fiyatlarının yüksek olması nedeniyle muhtemelen bu sayı daha da artacak" dedi. Vatandaşların yükünü azaltmak için elinden gelen her adımın atılması gerektiğini belirten Jorgensen, üye ülkeleri fosil yakıtlardan çıkış sürecini hızlandırmaya çağırdı. Doğal gaz ve petrolle çalışan sistemler yerine elektrikli ısı pompalarının, içten yanmalı otomobiller yerine elektrikli araçların desteklenmesinin belirgin fark yaratabileceğini söyledi.

Fiyatlar ve savaşlar

Avrupa'da toptan doğal gaz fiyatları bir gün önce kısa süreliğine megavatsaat başına 100 euroya çıktı. Fiyat bu seviyeye Aralık 2022'den bu yana ilk kez ulaştı. Gaz fiyatlarının İran'daki savaş öncesinin yaklaşık üç katında seyrettiği bildirildi.

Toplantı, İran, Ukrayna ve Yemen'deki çatışmaların petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı çektiği bir dönemde yapılıyor. Çatışmalar, Orta Doğu ve Rusya'daki rafinerilerin üretimini azaltıyor. Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı gibi kritik güzergâhlarda enerji akışını da aksatıyor.

"Arz sorun değil, maliyet sorun"

Jorgensen, yüksek maliyetlerin sanayiyi de zorladığını, şirketlerin rekabet etmekte güçlük çektiğini söyledi. İşletmelere destek sağlanmasının toplantının öncelikli konuları arasında olduğunu kaydetti. Bazı ülkelerde yoksul kesimleri korumak için fosil yakıtlara doğrudan sübvansiyon gerekebileceğini, ancak bunların hedefli ve geçici olması gerektiğini de ekledi.

Komisyon Üyesi, bugünkü tabloyu 2022 krizinden farklı gördüğünü belirtti. Bunun nedeni olarak gaz tüketiminin 2022'ye göre yüzde 18 azalmasını ve tedarikin çeşitlenmesini gösterdi. Eskiden doğal gazın yüzde 45'inin Rusya'dan alındığını, şimdi dünyanın farklı bölgelerindeki tedarikçilere başvurulduğunu söyledi. Şu aşamada arz güvenliği krizi beklemediklerini belirten Jorgensen, evini ısıtacak ya da aracına yakıt alacak parası olmayanlar için arzın var olmasının tek başına sorunu çözmediğini vurguladı. Yaz aylarında jet yakıtında arz güvenliğini tehdit eden durumlarla karşılaşıldığını da hatırlattı.

Bakan O'Brien ise Avrupa'nın enerji arzı ve rezervlerinin güçlü olduğunu, asıl sorunun hane halkları ve işletmeler için maliyetler olduğunu söyledi. İthal fosil yakıtlara aşırı bağımlılığı AB'nin enerji güvenliği ve rekabet gücü açısından en büyük risklerden biri olarak niteledi. Üye ülkelerin vergi indirimleri, geçici destekler ve akaryakıt vergilerinde indirim gibi önlemler aldığını belirtti. O'Brien, şebeke bedellerine ilişkin teklifte vergilendirme konusunda üye ülkeler arasında görüş ayrılığı bulunduğunu ve uzlaşı gerektiğini söyledi.