ABD ara seçimlerinde Demokratlar Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu aldı

ABD'de 3 Kasım'da yapılan ara seçimlerde Demokratlar hem Senato'yu hem de Temsilciler Meclisi'ni kazanarak Kongre'de çoğunluğu aldı. Siyasi dengelerdeki bu değişim, Başkan Donald Trump açısından büyük bir gerileme olarak yorumlanıyor.

Cumhuriyetçi adayların birçoğunun yenilgisinde İran'a karşı yürütülen savaşın ve artan hayat pahalılığının etkili olduğu belirtiliyor. Başkan Yardımcısı JD Vance, partisinin seçimi kaybetme nedeninin savaş olduğunu söyledi. Savaş, Amerikalılar için özellikle benzin fiyatlarında belirgin bir maliyet artışına yol açtı. Trump 2024 kampanyasında benzin fiyatını galon başına 2 doların altına çekeceğine söz vermişti; oysa ekim ayında ortalama fiyat galon başına 4,31 dolardı. Trump ayrıca yeni savaşlar çıkmayacağını da vaat etmişti. Buna rağmen ABD, seçimden bir gün önce İran'a yeni saldırılar düzenledi. Trump, savaşı başlatmaktan pişmanlık duymadığını ve çatışmanın "ben bitti dediğimde" sona ereceğini söyledi.

İran'dan tepkiler

İran'ın ABD ile yürüttüğü görüşmelerdeki baş müzakerecisi, sonuçları Amerikalıların "savaşa hayır" dediğinin göstergesi olarak yorumladı. İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney ise 1979'da Tahran'daki ABD büyükelçiliğinin ele geçirilmesinin yıl dönümünde yayımladığı altı sayfalık yazılı mesajda, ABD siyasetindeki değişikliklerin "ABD'nin İran'a yönelik düşmanlığında" bir değişime yol açacağını düşünenlerin "ciddi şekilde yanıldığını" belirtti. Hamaney, ABD'nin İran'a yeniden saldırması halinde karşılığın "çok daha büyük bir boyuta ulaşacağı" uyarısında bulundu. 28 Şubat'taki ABD-İsrail saldırılarında öldürülen babası Ali Hamaney'in yerine geçen dini liderin aylardır kamuoyu önünde görülmediği kaydedildi.

Piyasalar ve veri merkezleri

Seçim sonuçlarının ekonomik yansımaları da tartışılıyor. Demokratların çoğunluğu almasıyla Trump'ın savaş konusunda daha ılımlı bir çizgiye geçebileceğine dair beklentiler arttı. Böyle bir gelişmenin enerji maliyetleri ile küresel faiz oranları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı hafifletebileceği öngörülüyor. Fed, Orta Doğu kaynaklı enerji arzı endişelerinin enflasyonist baskıyı artırması üzerine eylülde 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırarak politika faizini 25 baz puan yükseltmiş ve yüzde 3,75-4 aralığına getirmişti.

Capital.com Kıdemli Finansal Piyasalar Analisti Kyle Rodda, piyasaların sonucu ilk bakışta ABD'nin maliye politikası kaynaklı teşvikinin zayıflayacağı şeklinde okuduğunu söyledi. Rodda, bunun nedeninin Kongre'nin Trump yönetiminin maliye politikalarını engelleyebileceği beklentisi olduğunu belirtti. KCM Trade Global Baş Piyasa Analisti Tim Waterer ise Demokratların çoğunluğunu teknoloji sektörü açısından yaşanabilecek en kötü senaryo olarak niteledi. Waterer, yapay zeka veri merkezlerine yönelik muhalefetin birçok yarışta öne çıktığını, Demokratlar vaatlerini yerine getirirse inşaat hızının yavaşlayabileceğini ve bunun ABD ekonomisinde hafif bir dezenflasyonist etki yaratabileceğini söyledi.

Seçimle eş zamanlı olarak 10 eyalette veri merkezlerine ilişkin 41 yerel öneri de oylandı. Ballotpedia verilerine göre bu öneriler arasında yeni tesislerin yasaklanması, geçici durdurma getirilmesi ve 25 megavatın üzerinde elektrik talebi olan merkezlere sınırlama yer aldı. California'nın Alhambra kentinde yasak önerisi yüzde 82, Florida'nın Edgewater kentinde yüzde 77, Illinois'in Bloomington kentindeki geçici durdurma önerisi ise yüzde 78 destek aldı. Data Center Watch verilerine göre 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam değeri yaklaşık 68 milyar doları bulan en az 45 veri merkezi projesi yerel muhalefet nedeniyle engellendi ya da ertelendi.

Körfez ve Çin açısından

Trump'ın Körfez ülkeleriyle yakın kişisel ve ticari bağları bulunuyor. Bununla birlikte İran savaşının, bölgedeki kamuoyunun Trump'a bakışını değiştirdiği, çatışmanın yeniden alevlenmesi ve İran'ın kritik altyapıya yönelik misillemesi ihtimalinin endişe yarattığı belirtiliyor.

Çin cephesinde ise Şi Cinping'in bu ayın sonlarında Trump'ı Çin'de ağırlamaya hazırlandığı, seçim sonuçlarının ardından Pekin'in kendisini avantajlı hissedebileceği ifade ediliyor. ABD'nin Çin mallarına uyguladığı gümrük vergilerine Pekin'in kendi yüksek vergileriyle karşılık verdiği, bu durumun birçok ürünü Amerikalılar için pahalılaştırdığı ve Çin'in ABD tarım ürünleri alımını durdurmasının Trump'ı destekleyen eyaletlerdeki çiftçileri etkilediği kaydediliyor. Ticaret savaşına ocak ayı sonunda yapılacak bir ateşkesle ara verilmesi bekleniyor.