Fidan: Rusya ve Ukrayna bir anlaşmaya varmak zorunda

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Fidan, savaşın başlamasının üzerinden yaklaşık beş yıl geçtiğini hatırlatarak, "Artık bu savaş taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varmak zorundalar" dedi.

Toplantıda ele alınan başlıklar

Fidan, toplantıyı küresel ve bölgesel krizlerin ele alınması bakımından yerinde ve zamanında bir buluşma olarak niteledi. Üç oturumda küresel krizlerin, enerji krizinin ve küresel tedarik zincirlerindeki sıkışıklığın görüşüldüğünü anlatan Fidan, Karadeniz, Basra Körfezi ve Kızıldeniz'de yaşanan tıkanıklıkların da gündeme geldiğini söyledi. Toplantının, Miami'de 14-15 Aralık'ta yapılacak G20 Liderler Zirvesi'ne hazırlık niteliği taşıdığı da belirtildi.

Türkiye'nin hem arabulucu rolünü hem de daha yapıcı ve problem çözücü bir pozisyon almayı önemsediğini vurgulayan Fidan, bunu "farklı olmak için değil, gerçekten faydalı olmak için" istediklerini ifade etti.

Fidan, ikili görüşmeler kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile ev sahibi ülke yetkililerinin yanı sıra Rusya, İngiltere, Fransa, Meksika, Almanya, Suudi Arabistan, Japonya ve Avrupa Birliği temsilcileriyle de bir araya geldiğini aktardı. Bakan, katılımcıların yarıdan fazlasıyla görüştüğünü söyledi.

"Maliyetlerin durdurulması gerekiyor"

Savaşın yalnızca Avrupa ekonomilerine değil, tüm dünyaya zarar verdiğini belirten Fidan, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla bu etkinin çok daha ileri bir noktaya taşındığını söyledi. Savaşın Avrupa'ya enerji açısından maliyetinin yaklaşık 100 milyar avro olduğu yönündeki açıklamalara atıfta bulunan Fidan, toplam faturanın daha da büyük olabileceğini ifade etti.

Fidan, barışın ardından Avrupa ile Rusya arasındaki ilişkilerin yeniden tanımlanması gerektiğini de dile getirdi. Ukrayna ile Rusya arasında yapılacak bir barışın yalnızca iki ülkeyi ilgilendirmeyeceğini belirten Fidan, Avrupa ile Rusya'nın da bir anlamda barışmaya ve bazı ilişkileri yeniden başlatmaya ihtiyacı olduğunu söyledi.

Hürmüz Boğazı ve Karadeniz'deki ticaret

ABD ile İran arasındaki gerilime de değinen Fidan, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına yol açan ihtilafın bir an önce ortadan kalkması gerektiğini, böylece kritik ticaret yollarının yeniden açılabileceğini söyledi. Fidan'a göre masa etrafındaki hemen hemen tüm ülkeler, yeniden bir çatışma yaşanmaması ve diplomasiye sürekli şans verilmesi konusunda hemfikir.

Karadeniz'deki ticaretin aksamasına dikkat çeken Fidan, Rus ve Ukrayna tahılının ve enerjisinin dünya piyasalarına ulaştırılamadığını belirtti. Bu durumun gıda güvenliği açısından son derece ciddi bir sorun oluşturduğunu vurgulayan Fidan, Türkiye'nin tahılın Karadeniz üzerinden uluslararası piyasalara ulaşması için çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

BM Genel Sekreterliği adaylığı

Fidan ayrıca Türkiye'nin, AGİT Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu'nu BM Genel Sekreterliği için resmî aday olarak gösterdiğini açıkladı. Genel Sekreterlik seçiminde coğrafi dağılımın önemli bir teamül olduğunu, bu dönem sıranın Latin Amerika'da bulunduğunu ve buna saygı duyduklarını belirten Fidan, yaklaşık bir yıldır süren süreçte Latin Amerikalı adayların ilerleme kaydedemediğini ve bir tıkanma yaşandığını söyledi.

Sinirlioğlu'nu "çok tecrübeli bir isim" olarak niteleyen Fidan, adayın daha önce Türkiye'nin BM daimi temsilciliğini yaptığını, kısa bir süre Dışişleri Bakanlığı görevini yürüttüğünü ve kariyer diplomat olduğunu hatırlattı.