Fon soruşturmasında 37 kişi 18,3 milyar lirayı iade etti

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen fon soruşturmasında para iadeleri sürüyor. Öğrenilenlere göre 30 Ekim Cuma günü itibarıyla 37 kişi elde ettiği kazançları iade etti ve tahsil edilen toplam tutar 18 milyar 340 milyon liraya ulaştı. Daha önce 25 kişinin toplam 10 milyar 300 milyon lirayı iade ettiği belirtilmişti; son gelişmeyle birlikte tahsilat yaklaşık 8 milyar lira arttı.

İncelenen kazanç 187,6 milyar lira

Soruşturma kapsamında Tera, Pusula ve Hedef fonlarından yüksek tutarda kazanç sağladığı belirlenen 214 kişi ve şirketin işlemleri inceleniyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in daha önce paylaştığı bilgilere göre bunların 141'i gerçek, 73'ü tüzel kişi. Söz konusu kişi ve şirketlerin üç fondan elde ettiği toplam kazanç 187 milyar 653 milyon lira olarak hesaplandı. Bu tutarın yaklaşık 90 milyar lirası Tera'dan, 79 milyar lirası Pusula'dan, 18 milyar lirası ise Hedef fonlarından sağlandı. Kazancın 100 milyar 676 milyon liralık bölümünün gerçek kişilere, 86 milyar 977 milyon liralık bölümünün ise şirketlere ait olduğu belirtildi.

İade edilen 18 milyar 340 milyon lira, toplam kazancın yaklaşık yüzde 9,8'ini oluşturuyor. Kazançların iadesi için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde özel hesaplar açılmış, şüphelilere bildirim yapılmıştı. Geri kalan tutara ilişkin inceleme ve iade süreci devam ediyor. İade edilen paralarla incelenen kazançların birebir aynı işlemleri kapsayıp kapsamadığına dair ayrıntılı bir döküm ise henüz paylaşılmadı.

İade edenler arasında eski Bakan Kaya da var

İade edenler arasında eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya ve eşinin de bulunduğu belirtildi. Kaya, 21 Ekim'de yaptığı açıklamada ana parası hariç 2 milyar lirayı aşkın tutarın tamamını iade ettiğini söylemişti. Kaya çiftinin ödediği kesin tutara ilişkin resmi bir hesap dökümü paylaşılmadı.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesi, piyasa dolandırıcılığı suçunun ilgili türünde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilmesi için elde edilen haksız menfaatin iki katının Hazine'ye ödenmesini öngörüyor. Kaya'nın ödemesinin bu koşulları karşılayıp karşılamadığı belirsizliğini koruyor. YENİ Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında Kaya'nın açıklamalarına ve sürece tepki gösterdi; kanundaki "iki katı" şartını hatırlatarak şüphelilerin iade girişimiyle kendilerini kurtarmaya çalıştığını savundu.

Soruşturma genişliyor

Soruşturmada 2 Kasım itibarıyla 120 kişi tutuklu bulunuyor. Tutuklananlar arasında şirket sahipleri, yöneticiler ve eski bürokratlar yer alıyor. Son olarak Tera yöneticisi Hakan Gövdere ile Ral Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Rıza Kandemir hakkında tutuklama kararı verildi. Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun 31 Ekim'de gözaltına alındı ve sorgusu sürüyor; yerine Genel Müdür Yardımcısı Atila Türeli vekaleten getirildi. Gözaltına alınan Umut Güner'e ev hapsi ve yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanırken, ifade vermeye çağrılan Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı yurt dışına çıkış yasağı ve imza yükümlülüğüyle serbest bırakıldı.

Eylül ortasında hız kazanan soruşturmada, tasfiyesine karar verilen 7 şirkete ait 131 fonla ilgili incelemeler sürüyor. Bu fonlarda 455 bin 758 yatırımcı bulunuyor. Fonlara ilişkin hesap hareketleri inceleniyor; özellikle temmuz, ağustos ve eylül ayı verileri mercek altında.

Borsadaki değer kaybı

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın SPK verilerine dayandırdığı açıklamaya göre Borsa İstanbul'daki şirketlerin toplam piyasa değeri ağustos sonunda 479 milyar dolar civarındayken ekim sonunda 305 milyar dolara geriledi. Bu, yüzde 36,2'lik bir azalmaya karşılık geliyor. Borsa İstanbul'da yedi haftalık düşüş yaşandığı belirtildi. Piyasa değerindeki bu erimenin ne kadarının fon soruşturmasından kaynaklandığı ise belirlenmiş değil.