Karahan: Kira enflasyonu yüzde 40'ın altına indi, gerileme sürecek

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Türkiye Genç İş İnsanları Derneği (TÜGİAD) Ankara ile TCMB işbirliğinde düzenlenen Ekonomi Buluşması'nda yaptığı sunumda enflasyon görünümünü ve fon piyasasındaki gelişmelere karşı alınan önlemleri değerlendirdi.

Karahan, geçmiş dönemde ataletin güçlü olduğu kira enflasyonunda belirgin bir yavaşlama gördüklerini söyledi. Yıllık kira enflasyonu bir önceki yıl yüzde 66 düzeyindeyken bu yılın ekim ayında yüzde 40'ın altına geriledi. Karahan, "Mevcut görünüm kira enflasyonundaki gerilemenin süreceğine işaret ediyor" dedi. Bu ifade, kira bedellerinin düşeceği anlamına gelmiyor; kiralardaki artış hızının yavaşladığını gösteriyor.

Hizmet kalemlerinde farklı seyir

Karahan, katılığın önemli olduğu bir diğer kalem olan eğitim hizmetlerinde de gerilemenin sürdüğünü belirtti. Buna karşılık artan enerji fiyatlarının dolaylı etkileriyle ulaştırma hizmetlerinde yıllık enflasyon yüzde 42,5'e çıktı. Haberleşme hizmetleri enflasyonu ise geçen yıla göre 20 puan artarak yüzde 43 oldu ve hizmet enflasyonunu yukarı çeken bir kalem olarak öne çıktı.

Ekim ayında yıllıklandırılmış ana eğilimin yüzde 23,7'ye gerilediğini aktaran Karahan, tüketici enflasyonunun seyrinde taze meyve ve sebze fiyatlarının etkisinin öne çıktığını ifade etti. İklim koşullarına bağlı olarak gıda fiyatlarında oynaklığın önümüzdeki dönemde de sürebileceğini kaydetti.

Karahan, sıkı para politikasına bağlı olarak tüketim talebinin yavaşladığını, Türk lirasındaki ılımlı seyrin de arz yönlü baskılara rağmen temel mal enflasyonundaki artışı sınırladığını söyledi. Nisan ayında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle güçlenen temel mal fiyat artışlarının sonraki aylarda yavaşladığını da belirtti. Jeopolitik gelişmelerin yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu vurgulayan Karahan, "Fiyat istikrarı sağlanana kadar dezenflasyonun gerektirdiği parasal sıkılığı kararlılıkla sürdüreceğiz" ifadesini kullandı.

Fon piyasası için likidite adımları

Karahan, fon piyasasındaki gelişmelerin bankacılık sistemi ve diğer finansal piyasalarla etkileşimini yakından izlediklerini belirtti. Merkez Bankası'nın bu çerçevede attığı adımları şöyle sıraladı:

- Haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlama miktarı artırıldı.
- Bankalararası para piyasasında bankaların borç alabilme limitleri güncellendi.
- Teminat iskonto oranları azaltıldı.
- Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları düşürüldü.
- KOBİ kredileri için kredi büyüme sınırları yükseltildi.

Karahan, "Finansal istikrar ve likidite koşullarını yakından takip etmeye devam ederek gerek görülmesi halinde her türlü ek tedbiri proaktif bir şekilde alacağız" dedi.

Mevduat ve rezerv verileri

Fon piyasalarındaki gelişmelerin ardından portföy tercihlerinin finansal sisteme ve Türk lirasına güvenin sürdüğünü gösterdiğini söyleyen Karahan, Türk lirası mevduatın güçlü biçimde arttığını bildirdi. Yabancı para mevduatta ise dalgalı seyirle birlikte tüzel kesimde sınırlı bir artış görüldüğünü ifade etti.

Para piyasası fonlarından çıkışların büyük oranda Türk lirası mevduata yönelmesiyle mevduatta Türk lirasının payı yüzde 61'in üzerinde kalmayı sürdürdü. Brüt rezervlerin 27 Şubat'taki 210 milyar dolardan 30 Ekim itibarıyla 158 milyar dolara gerilediğini belirten Karahan, bu gerilemenin 30 milyar dolarlık kısmının altın fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını söyledi.

Karahan, yüksek ve oynak enflasyonun fiyat sinyallerini zayıflattığını, işletmelerin gelecekteki maliyet ve gelirlerini öngörmesini güçleştirdiğini ve yatırım kararlarını zorlaştırdığını da ekledi. Etkinlikte genç girişimlerin istihdam ve ekonomik faaliyet açısından önemine de değinen Karahan, 2021 ve sonrasında kurulan girişimlerin ekonomik faaliyette şimdiden önemli bir yer tuttuğunu belirtti.