Von der Leyen Kanada için önerdiği "ortak üyelik" modelini anlattı

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada için önerdiği "ortak üyelik" modelinin ayrıntılarını Montreal'de başlayacak AB-Kanada Zirvesi öncesinde C.D. Howe Enstitüsü'nde yaptığı konuşmada anlattı. Von der Leyen, modelin yalnızca Avrupa dışındaki en yakın ortaklara açık olacağını söyledi.

Kanada ile AB'nin birbirini tamamlayan iki sistem olduğunu vurgulayan von der Leyen, "Elbette Kanada, coğrafi nedenlerle AB'nin tam üyesi olamaz. Ancak ikimiz de ilişkilerimizi mümkün olan en üst seviyeye taşımak istiyoruz. Bu nedenle Kanada'nın Avrupa Birliği'nin ilk 'ortak üyesi' olması fikrini görüşüyoruz" dedi. Modeli, "üyelik sürecini değil, üyelik olmadan ortaklığı" değerlendiren bir yaklaşım olarak tanımlayan von der Leyen, üyeliğin yerinin ortak bir hedef ve vizyonla doldurulabileceğini ifade etti.

Üç ayrı alanda yakın uyum

Von der Leyen, hedefe ulaşmanın üç ana başlığı olduğunu belirtti. Bunlardan ilki, yapay zeka ve iklimden enerji ve güvenliğe kadar politikalarda yakın uyum. İkincisi, yönetişimde yakın uyum; bu kapsamda Avrupa Komisyonu ile Kanada hükümetinin, iki ülkenin parlamentolarının ve mahkemelerinin daha fazla ortak çalışma yürütebileceğini söyledi. Üçüncüsü ise programlarda daha yakın uyum.

Bu çerçevede Kanada'nın Erasmus programına katılımının derinleştirileceğini, ülkenin yeni nesil Ufuk Avrupa programına katılımını güçlendirmeye yönelik çalışmalar yapıldığını açıkladı. Von der Leyen, "Bizimle tam da bu yolculuğa çıkmak için Kanada'dan daha iyi bir ortak düşünemiyorum" diye konuştu.

Bazı üye ülkelerden itiraz

Von der Leyen, "ortak üyelik" önerisini geçen ay Strazburg'da yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında Kanada Başbakanı Mark Carney'ye sunmuştu. Almanya, İtalya, Yunanistan ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu bir grup AB ülkesi, zirvenin ortak açıklamasında bu ifadenin kullanılmasına karşı çıkıyor. Bazı üye ülkeler, önerinin gündeme getirilmeden önce kendilerine danışılmadığını belirtiyor.

Euronews Türkçe'nin haberine göre, Almanya'nın başını çektiği bazı üye ülkelerin itirazı üzerine ortak bildiriden "ortak üyelik" ifadeleri çıkarıldı; üzerinde uzlaşılan metinde AB ile Kanada arasında "giderek daha yakın bir ortaklık" geliştirilmesinden söz ediliyor. Berlin'in, olası hukuki sonuçları bulunan bir adlandırmaya karar vermeden önce yeni ortaklığın içeriğinin belirlenmesi gerektiğini savunduğu aktarıldı. Daha önce ortak açıklama taslağında, 2027 AB-Kanada Zirvesi'ne kadar tam üyelikten daha sınırlı bir yakın ortaklık ilişkisinin çerçevesinin tanımlanmasının öngörüldüğü öne sürülmüştü.

AB Komisyonu Başsözcüsü Paula Pinho, ortak üyelik için gerekli çerçeve üzerinde üye ülkelerle yoğun şekilde çalışmayı sürdürdüklerini belirtti. Pinho, üye ülkelerin ilk ifadeler üzerinde uzlaşmasının daha iyi olacağını ancak üzerinde anlaşılmış güçlü bir temel bulunduğunu, ulaşılmak istenen hedef konusunda ortak bir yaklaşımın en önemli nokta olduğunu söyledi.

Von der Leyen de Montreal'e ulaşmasının ardından X hesabından yaptığı paylaşımda, Kanada'yı AB'nin ortak üyesi olarak Birliğe her zamankinden daha fazla yakınlaştırma hedefini yineledi. Carney ise basın toplantısında, von der Leyen'in iki ifadeyi de kullandığını belirterek hangi adın seçileceğinin Avrupa'nın meselesi olduğunu söyledi.