ABD borsalarında sert düşüş: yarı iletken endeksi yüzde 12,2 eridi

ABD borsaları perşembe günü yapay zekâ altyapı harcamalarına dair endişelerin etkisiyle sert değer kaybıyla kapandı. Philadelphia Yarı İletken Endeksi günü yüzde 12,2 düşüşle tamamladı. Bu, endeksin 2020'den bu yana yaşadığı en büyük günlük kayıp oldu. Endeks, hafta genelinde yaklaşık yüzde 16 değer kaybetti.

Diğer ana endeksler de geriledi: Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 5,5, S&P 500 yüzde 4,4 ve Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 3,4 düştü. Üç endeks de Nisan 2025'te açıklanan kapsamlı gümrük tarifelerinden bu yana en sert günlük yüzdelik kayıplarını yaşadı. Nasdaq, rekor seviyesinin yüzde 11,9 altında kapandı. S&P 500 şirketleri ise 2,9 trilyon dolarlık piyasa değeri kaybetti.

Satışın arkasındaki nedenler

Düşüşte iki etken öne çıktı. İlki, Qualcomm'un akıllı telefon çip satışlarının tahminlerin altında kalması oldu; şirketin hisseleri yüzde 9,5 geriledi. İkincisi, bu hafta yapılan ABD ara seçimlerinde Demokratların elde ettiği başarının veri merkezlerine yönelik daha sıkı düzenlemelerin önünü açabileceği endişesiydi. Seçimleri kazanan çok sayıda aday, veri merkezi inşaatlarını yavaşlatma ya da durdurma sözü vermişti. Bu adaylar Teksas ve Georgia'da da kazandı. Senatör Bernie Sanders ile Temsilciler Meclisi Üyesi Alexandria Ocasio-Cortez de yılın başında veri merkezlerine yönelik federal düzeyde geçici bir moratoryum önermişti.

Yatırımcılar, şirketlerin yapay zekâya aktardığı yüz milyarlarca dolarlık yatırımın geri dönüşünün ne zaman geleceği ve artan borçlanma maliyetleri altında veri merkezlerinin ne kadar hızlı kurulabileceği konusunda kaygı duyuyor. Bu alandaki olası bir yavaşlamanın ABD'nin ekonomik büyümesini olumsuz etkilemesi, çip ve elektrik talebini düşürmesi bekleniyor.

Nationwide'ın baş piyasa stratejisti Mark Hackett, hayal kırıklığı yaratan şirket kazançlarının ve Demokratların zaferinin yapay zekâ çalışmalarını yavaşlatma ihtimalinin piyasa duyarlılığını baskıladığını söyledi. Hackett'a göre hedge fonları haftalardır bu alanda agresif satış yapıyordu ve perşembe günü açık pozisyonlarını kapatmak zorunda kaldı.

"Muhteşem Yedi" olarak anılan şirketlerin tamamı gün içinde değer kaybetti; Nvidia yüzde 9,3 düştü. Elon Musk'ın liderliğindeki şirketlerden Tesla yaklaşık yüzde 11, SpaceX ise yüzde 9 geriledi. MSCI Tüm Dünya Endeksi yüzde 3,1 düşerken, Avrupa'da STOXX 600 endeksi yüzde 0,38 değer kaybetti.

ABD Başkanı Donald Trump, düşüşten Demokratları sorumlu tuttu. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda borsanın Demokratların salı günkü zaferi nedeniyle çöktüğünü savundu ve "Suçlayacak başka kimseniz yok, yalnızca kendinizi suçlayabilirsiniz" ifadelerini kullandı. Başka bir açıklamasında ise yakında "her zamankinden daha BÜYÜK VE DAHA GÜÇLÜ" olunacağını söyledi.

Asya'da satış dalgası sürdü

Satış dalgası cuma günü Asya piyasalarına yayıldı. Japonya'nın Nikkei 225 endeksi bir ara yüzde 7'ye yakın değer kaybetti; kayıplarının bir kısmını telafi ederek Tokyo'da öğle saatlerinde yüzde 5,7 düşüşte işlem gördü. Kioxia ve SoftBank hisseleri yüzde 10'dan fazla, Advantest hisseleri yüzde 8'in üzerinde geriledi.

Güney Kore'nin Kospi endeksi bir ara yüzde 8,8 düştü ve borsada işlemler 20 dakika durduruldu. SK Hynix yaklaşık yüzde 10, Samsung Electronics yaklaşık yüzde 8 değer kaybetti. Tayvan'ın Taiex endeksi ilk saatlerde yüzde 8'in üzerinde düştükten sonra günü yüzde 4,5 kayıpla kapattı; TSMC hisseleri işlem sırasında yüzde 8,5'e varan düşüş yaşadı. Hang Seng yüzde 0,7, Şanghay Bileşik yüzde 1,3, Avustralya'nın S&P/ASX 200 endeksi ise yüzde 1 geriledi.

Saxo Markets analisti Neil Wilson, satış dalgasının aşırıya kaçmış göründüğünü ancak yatırımcıların yeniden alıma yönelmeden önce piyasaların istikrar kazanmasını bekleyeceğini belirtti.

Avrupa ve Türkiye'de görünüm

Euro Stoxx 50 vadeli kontratları Avrupa piyasalarının açılışı öncesinde yaklaşık yüzde 1 düştü. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi güne yüzde 0,84 düşüşle 11.237,83 puandan başladı; açılışta tüm sektör endeksleri geriledi, en fazla kayıp ulaştırma sektöründe yaşandı.

Brent petrol vadeli işlemleri erken saatlerde yüzde 1,4 artarak varil başına 100 doların hemen altına çıktı. Dolar euro ve Japon yeni karşısında değer kazanırken, spot altının ons fiyatı yüzde 1,1 düşüşle 4 bin 44 dolara indi.