ABD'de ara seçimler için oy verme sürüyor: Kongre'nin kontrolü belirlenecek

ABD'de Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin ortasına denk gelen ara seçimlerde oy verme işlemi sürüyor. Seçmenler, Temsilciler Meclisi'nin 435 sandalyesinin tamamı ile Senato'nun 100 sandalyesinden 35'i için sandık başına gitti. Seçimin sonucu, Trump'ın kalan iki yıllık başkanlık döneminde Kongre'deki güç dengesini belirleyecek.

Seçmenlerin gündeminde öne çıkan başlıklar yüksek yaşam maliyeti, İran ile yaşanan savaşın ardından yükselen akaryakıt fiyatları ve yapay zekanın iş dünyası ile ekonomi üzerindeki etkilerine dair belirsizlikler. Dizel yakıtın galon fiyatının, seçim öncesinde 3,75 dolar iken Eylül ayında 6,52 dolarla rekor kırdığı, enflasyonun ise Trump göreve geldiğinde yüzde 3 iken yüzde 3,7'ye çıktığı bildiriliyor. Seçimler için on milyonlarca erken oy kullanıldı.

Anketler, ekonomik memnuniyetsizliğin Demokratlara avantaj sağladığını ve Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğun el değiştirebileceğini gösteriyor. Ekim ayında yapılan New York Times/Siena Üniversitesi anketine göre olası seçmenler; ekonomi, dış savaşlar ve göç dahil birçok konuda Demokratlara Cumhuriyetçilerden daha fazla güveniyor. Trump'ın onay oranının yüzde 38 düzeyine gerilediği belirtiliyor. Cook Political Report ise Demokratların Temsilciler Meclisi'nde 15 ila 25 sandalye artış sağlayacağını öngörüyor. Demokratların Meclis'te çoğunluğu sağlaması için net üç sandalye kazanması yeterli.

Senato'da ise tablo daha belirsiz. Demokratların kontrolü ele geçirebilmesi için Cumhuriyetçilerin elindeki dört sandalyeyi kazanması gerekiyor. Cumhuriyetçilerin Kansas, Teksas, Alaska ve Güney Karolina gibi geleneksel olarak güçlü olduğu eyaletlerde savunmaya geçtiği ifade ediliyor. Cook Political Report editörü Carrie Dann, Cumhuriyetçilerin kazanmaları gereken eyaletlere harcama yapmaya başlamasını değerlendirirken "Kazanmaları gereken bir eyalete harcama yapmaya başladılarsa, başlarının dertte olduğunu biliyorlar demektir" dedi. Senato yarışında öne çıkan eyaletler arasında Michigan, Teksas, Ohio, Iowa, Maine, Alaska ve Kuzey Karolina yer alıyor.

Michigan'da dikkat çeken yarış

Michigan'da Senato koltuğu için Demokrat Abdul el-Sayed ile Cumhuriyetçi Mike Rogers karşı karşıya. Koltuk, yıl sonunda emekli olacak Demokrat Senatör Gary Peters'ın görevinden boşalıyor. Eyalette oy verme yerel saatle 07.00 ile 20.00 arasında sürecek. Mısır kökenli göçmen bir ailenin çocuğu olan 42 yaşındaki el-Sayed, seçimi kazanırsa ABD Senatosu'na seçilen ilk Müslüman olacak. Son anketlere göre el-Sayed, Rogers'ın 2-3 puan önünde bulunuyor. Rogers 2024'te de aynı eyaletten Senato yarışına girmiş, Demokrat Elissa Slotkin'e 19 bin 6 oy farkla yenilmişti.

Sonuçların netleşmesi zaman alabilir

Sandıklar doğu saatiyle salı günü 18.00 gibi kapanmaya başlayacak ve güvenli sayılan koltukların birçoğunda sonuçlar hızla açıklanacak. Ancak postayla kullanılan oyların sayımına ilişkin eyalet kuralları ve dereceli oylama kullanan eyaletlerdeki daha uzun sayım süreleri nedeniyle Senato'nun hangi partinin kontrolüne geçeceğinin anlaşılması haftalar alabilir.

Seçim öncesinde hukuki süreçler de gündemdeydi. Adalet Bakanlığı, Cumhuriyetçi adayın kıl payı kaybetmesi halinde Alaska Senato yarışının sonuçlarının onaylanmasının önceden durdurulmasına yönelik davanın düşürülmesi yönündeki federal yargıç kararını temyize götürdü. Yüksek Mahkeme ise pazartesi geç saatlerde Trump yönetiminin, kanıtlanmamış yaygın yasa dışı oy kullanma iddiaları gerekçesiyle binlerce Kaliforniya pusulasının geçersiz sayılması talebini reddetti. Kaliforniya'daki bir federal mahkeme de geçen hafta Adalet Bakanlığı'na seçim görevlilerini tehdit etmeme talimatı verdi.

Trump ve Demokratların beklentileri

Trump, son haftalarda yoğun bir miting programı yürüttü. Mitinglerinde seçmenlere "Bu seçimde sizden ricam, oy pusulasında ben varmışım gibi hareket etmeniz" diyerek tabanını sandığa çağırdı. Demokratların Kongre'nin en az bir kanadında çoğunluğu kazanması halinde, Trump'ın yasama gündeminin engellenmesi ve hükümet üyelerine yönelik soruşturmaların başlaması bekleniyor. Demokratların Meclis'te çoğunluğu sağlaması durumunda New York Temsilcisi Hakeem Jeffries'in Meclis'in ilk siyahi başkanı olabileceği belirtiliyor.