Dünya Bankası: 2026'da emtia fiyatları yüzde 23,1 artacak

Dünya Bankası, Emtia Piyasaları Görünüm Raporu'nun ekim sayısını yayımladı. Rapora göre Orta Doğu'daki çatışmalar petrol stoklarını azaltarak enerji fiyatlarını son dört yılın en yüksek seviyesine taşıyacak. Tahıl sevkiyatlarındaki aksamalar ve El Nino hava olayı ise hasadı ve gıdaya erişilebilirliği tehdit ediyor. Genel emtia fiyatlarının 2026'da yüzde 23,1 artması, 2027'de ise yüzde 7 düşmesi bekleniyor.

Enerji ve petrol

Raporda enerji fiyatlarının üç yıllık düşüşün ardından 2026'da yüzde 32 yükselmesi, 2027'de ise yüzde 11,5 gerilemesi öngörüldü. Brent petrolün varil fiyatının 2025'teki 69 dolardan 2026'da ortalama 91 dolara çıkması, 2027'de 79 dolara inmesi bekleniyor.

Küresel petrol arzının 2026'da yüzde 5,2 azalacağı belirtildi. 2020'deki küresel resesyon dönemi hariç tutulduğunda bu, 40 yılı aşkın sürenin en büyük düşüşü olacak. Petrol tüketiminin ise yüzde 2,5 gerilemesi bekleniyor. Raporda yüksek fiyatların talebi baskıladığı, elektrifikasyonun da özellikle Çin'de petrol kullanımını azalttığı kaydedildi. Buna rağmen üretimin tüketimin altında kalması stoklardan daha fazla çekiliş yapılmasına yol açıyor ve piyasaları yeni arz kesintilerine karşı daha savunmasız hale getiriyor.

Gıda, gübre ve metaller

Gıda emtia fiyatlarının yüksek akaryakıt ve gübre maliyetleri, tahıl sevkiyatındaki aksamalar ve El Nino riski nedeniyle 2026'da yüzde 10,3, 2027'de yüzde 7,2 artması öngörülüyor. Gübre fiyatlarının 2026'da yüzde 14,3 yükselip 2027'de 2025 seviyelerine dönmesi bekleniyor.

Metal fiyatlarının 2026'da yüzde 24,5 artarak yeni zirvelere ulaşacağı tahmin ediliyor. Alüminyum, bakır ve kalayda rekor seviyeler beklenirken, artışta yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve veri merkezi yatırımlarından gelen güçlü talebin yanı sıra bu yıl yaşanan arz kesintilerinin etkili olduğu belirtildi. Metal fiyatlarının 2027'de yüzde 3,3 gerilemesi bekleniyor.

Altın ve gümüş

Jeopolitik ve politika kaynaklı belirsizlikler nedeniyle güvenli liman talebinin yüksek kalması, değerli metal fiyatlarının 2026'da yüzde 39,9 artmasına yol açacak. Altın fiyatlarının 2026 genelinde ortalama yüzde 33,6 yükselmesi, baz senaryoya göre 2027'de ise yüzde 7,6 düzeltme yapması öngörülüyor. Gümüşün 2026'da yüzde 75,9 değer kazanması, 2027'de yüzde 11,4 gerilemesi bekleniyor. Değerli metal fiyatlarının 2027'de toplamda yüzde 8,3 gerilemesi bekleniyor.

Risk senaryosu

Tahminler, küresel emtia arzını etkileyen çatışmalarda önemli bir tırmanış yaşanmayacağı varsayımına dayanıyor. Orta Doğu'daki çatışma şiddetlenir ve Rusya'nın petrol altyapısındaki hasar sürerse enerji fiyatlarının daha da yükselebileceği uyarısı yapıldı.

Beklenenden yüksek enerji fiyatları, Karadeniz'deki tahıl sevkiyatlarına yönelik saldırılar ve çok şiddetli bir El Nino olayı aynı anda gerçekleşirse Brent petrolün 2027'de ortalama 105 dolara çıkabileceği belirtildi. Bu senaryoda gıda emtia fiyatları temel tahminlerin yüzde 12 üzerine çıkarak 2022'deki seviyeleri aşabilecek ve daha fazla insanı aşırı yoksulluğa sürükleyebilecek bir gıda krizi yaşanabilecek.

Raporda, Dünya Bankası Grubu'nun yükselen fiyatların etkileriyle mücadele eden ülkelere destek olmak için, önceden düzenlenmiş 25 milyar dolarlık finansman dahil mevcut araçları üzerinden 50 ile 60 milyar dolar arasında kaynağı kullanıma sunduğu da kaydedildi.