Mal ve hizmet ihracatı 409,1 milyar dolarla Cumhuriyet rekoruna ulaştı

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Cumhuriyet'in 103. yılı dolayısıyla yazılı bir açıklama yaptı. Bolat, eylül ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 409,1 milyar dolara ulaştığını söyledi. Bu rakamın hesaplanmasında hizmet ihracatına ilişkin bakanlık tahmininin de kullanıldığını belirten Bolat, tutarın Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesi olduğunu ifade etti.

Bakan, yıllıklandırılmış mal ihracatının da aynı dönemde 283,7 milyar dolarla rekor kırdığını kaydetti. Mal ihracatının 1923'te 50 milyon dolar, 1980'de 2,9 milyar dolar, 2002'de ise 36,1 milyar dolar olduğunu hatırlatan Bolat, 1923'te tarım ürünlerinin ağırlıkta olduğu ihracat yapısının bugün otomotivden beyaz eşyaya, savunma sanayisinden yazılıma uzanan bir çeşitliliğe kavuştuğunu söyledi.

Dünya ihracatından alınan pay yükseldi

Bolat'a göre Türkiye'nin dünya mal ihracatındaki payı 1980-2000 arasında ortalama yüzde 0,38 düzeyindeydi. Bu oran 2002'de yüzde 0,55'e, 2025'te ise yüzde 1,04'e çıktı.

İhracatın coğrafi ve ürün bazında yayılımına da değinen Bakan, Cumhuriyet'in ilk yıllarında 24 ülkeye ve 30 fasılda yapılan ihracatın bu yılın ocak-eylül döneminde 223 ülke ve gümrük bölgesine, tüm fasıllara ve yaklaşık 13 bin ürüne ulaştığını belirtti. Bolat, 2025'te 51 ülkeye 1 milyar doları aşan ihracat yapıldığını, 33 ilin yıllık ihracatının 1 milyar doları geçtiğini, ihracatçı firma sayısının 167 bin 779'a çıktığını ve ihracatı 1 milyar doları aşan fasıl sayısının 53 olduğunu aktardı.

Bakan, 1 milyar dolarlık ihracatın 1973'te bir yıla, 1987'de bir aya yayıldığını, 2013'ten itibaren ise bir günde gerçekleştirilebildiğini söyledi. Günlük ihracatın zaman zaman 2 milyar doları geçtiğini de ekledi.

AB'ye ihracat ve sanayi ürünlerinin payı

Bolat'ın verdiği bilgilere göre Avrupa Birliği ülkelerine ihracat 1996'da 11,3 milyar dolardı; eylül itibarıyla yıllıklandırılmış rakam 118,7 milyar dolara çıktı. Bakan, bu artışta Gümrük Birliği'nin etkili olduğunu belirtti. Türkiye'nin AB-27'nin toplam ithalatındaki payı 2002'de yüzde 2,2 iken 2025'te yüzde 4,1 ile en yüksek düzeyine ulaştı.

Sanayi ürünlerinin toplam ihracat içindeki payı ise 1969'daki yüzde 21,2'den 2025'te yüzde 94,3'e yükseldi. Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatındaki payı 2002'de yüzde 30,4 olmuştu; bu oran 2025'te yüzde 43,5'e, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış verilerde yüzde 44,1'e çıktı.

Bolat ayrıca, nominal milli gelir sıralamasında Türkiye'nin 2002'de dünyada 21'inci iken 2025'te 16'ncı sıraya yükseldiğini bildirdi.