Sosyal medyada yaş doğrulama dönemi başladı

Çocukların dijital ortamlarda korunmasını amaçlayan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, düzenlemenin 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerine erişimini önlemeyi, 15-18 yaş arasındaki gençlere ise yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun hizmet sunulmasını hedeflediğini duyurdu.

Mevcut hesaplar hemen kapatılmayacak

Başkanlığın açıklamasına göre yaş doğrulaması bugünden itibaren yeni açılacak hesaplar için zorunlu. Halihazırda kullanılan hesaplar ise bir gecede denetime alınıp kapatılmayacak. Bu hesapların sahiplerine doğrulama için 31 Mart 2027'ye kadar yaklaşık beş aylık bir geçiş süresi verildi. Platformların uygulamayı aynı anda devreye almayacağı, bazılarının doğrulamayı diğerlerinden daha geç başlatabileceği belirtiliyor.

Doğrulama e-Devlet üzerinden yapılacak

Yaş doğrulama işlemi e-Devlet Kapısı'nda üretilen bir belirteç aracılığıyla gerçekleşecek. Başkanlık, bu süreçte ad, soyad ya da T.C. kimlik numarası gibi bilgilerin platformlarla paylaşılmayacağını, yalnızca ilgili yaş eşiğinin karşılanıp karşılanmadığının iletileceğini bildirdi. Platformlar, kullanıcıların yaşını tahmin etmek için yapay zekâ destekli yöntemler dahil kendi kontrol araçlarını kullanabilecek; yönetmelik belirli bir yöntemi zorunlu kılmıyor.

Yaş gruplarına göre farklı kurallar

15 yaşından küçükler Instagram, Facebook, TikTok ve YouTube gibi ağlarda yeni hesap açamayacak. Mevcut hesabı olup yaşından şüphelenilen kullanıcıların hesapları askıya alınabilecek ve yeniden doğrulama istenebilecek. Kullanıcının 15 yaşından küçük olduğu anlaşılırsa hesap kapatılacak.

15-18 yaş arasındakiler hesap kullanabilecek ancak yaşlarını e-Devlet üzerinden doğrulamak zorunda olacak. Bu gruptaki hesaplar otomatik olarak gizli açılacak, yalnızca takip edilen hesaplardan mesaj alınabilecek, canlı yayın gibi bazı özellikler kısıtlanacak ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek. 18 yaşını dolduran kullanıcılar için ise yeni bir yaş kısıtlaması söz konusu değil.

Sosyal ağ sağlayıcılarına ayrıca çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma, yüksek gizlilik ve güvenlik standartları uygulama ve ebeveyn kontrol araçlarını kullanıma açma yükümlülüğü getirildi.

Yanlış kısıtlamalara itiraz hakkı

Yapay zekâ tabanlı tahminlerin yanılabileceği göz önünde bulundurularak kullanıcılara itiraz hakkı tanındı. Yanlışlıkla askıya alınan ya da kapatılan hesaplar için platformlara ücretsiz başvuru yapılabilecek; itirazların yalnızca otomatik sistemlerce değil, insan incelemesiyle de değerlendirilmesi gerekecek.

Sahte bağlantılara dikkat

Siber Güvenlik Başkanlığı, yaş doğrulama için yalnızca turkiye.gov.tr adresinin veya resmi e-Devlet mobil uygulamasının kullanılması gerektiğini vurguladı. Vatandaşlardan yalnızca platformların resmi uygulamaları üzerinden gelen bildirimleri ve yetkili kurum duyurularını dikkate almaları, üçüncü kişilerden gelen mesajlardaki bağlantılara tıklamamaları istendi. e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodları ile banka ve kart bilgilerinin kimseyle paylaşılmaması gerektiği de hatırlatıldı. Kamu kurumlarını taklit eden şüpheli siteler siberguvenlik.gov.tr/ihbar adresinden Başkanlığa bildirilebilecek.

Uygulamanın teknik işleyişine ve kullanıcıların izleyeceği adımlara ilişkin bilgilendirmeler, Başkanlığın resmi iletişim kanalları ve ilgili platformlar üzerinden aşamalı olarak paylaşılacak.