Paraguay'da Devlet Başkanı Pena azledildi, evinde gözaltına alındı

Paraguay Senatosu, 6 Kasım Cuma günü yaptığı olağanüstü oturumda Devlet Başkanı Santiago Pena'yı "görevi kötüye kullanmak" gerekçesiyle azletti. Oylamaya katılan 44 senatörün tamamı azil yönünde oy kullandı. Pena, 2012'de Fernando Lugo'nun görevden uzaklaştırılmasının ardından, ülkenin yakın demokratik tarihinde azil yoluyla koltuğunu kaybeden ikinci devlet başkanı oldu.

Pena'nın 5 Kasım'da sunduğu istifa talebi Kongre tarafından kabul edilmedi; hakkındaki suçlamaların siyasi yargılama kapsamında karara bağlanması istendi. Ulusa seslenen Pena, halkından özür dilediğini, güveni istismar etmek gibi bir niyetinin olmadığını söylemişti. Azil sürecini muhalefetin yanı sıra Colorado Partisi de destekledi; parti başkanı Horacio Cartes, kamu, özel sektör ve emeklilerin fonlarının gasbedilmesinin yanında yer almayacaklarını açıkladı.

Azil sonrası gözaltı

Paraguay Ulusal Polisi, Pena'nın Başsavcılığın talimatıyla Asuncion'daki konutunda gözaltına alındığını doğruladı. Savcılık yetkilileri, Pena'nın Ekonomik Suçlar ve Yolsuzlukla Mücadele Birimi huzuruna çıkarılana kadar evinde tutulacağını bildirdi. Soruşturmanın güveni kötüye kullanma, nüfuz ticareti ve kamu görevinden kişisel çıkar sağlama iddiaları üzerinde yoğunlaştığı belirtildi. Merkez Bankasının eski Başkanı Carlos Carvallo Spalding de gözaltına alındı.

Anayasa'nın 189. maddesi uyarınca azil kararıyla birlikte Pena, eski devlet başkanlarına tanınan ömür boyu senatörlük statüsünü ve bununla bağlantılı hukuki dokunulmazlığı kaybetti.

Azil dosyasındaki iddialar

Muhalefet milletvekillerinin hazırladığı dosyada, Pena'nın 2023'te göreve başlamasına rağmen Ueno Bank'ın bağlı olduğu şirketler grubundaki hisselerini koruyarak ticari çıkarlarını devlet sorumluluklarının önüne koyduğu öne sürüldü. Dosyada ayrıca Sosyal Güvenlik Enstitüsünün (IPS) yaklaşık 355 milyon dolarlık emeklilik fonunun bu bankada tutulduğu ve Carvallo'nun 2023'te Merkez Bankası Başkanlığına atanmasında usulsüzlük bulunduğu iddia edildi. Söz konusu tutar, IPS'nin yatırım portföyünün yaklaşık yüzde 9'una denk geliyor. Pena ise suçlamaları reddederek önceliğinin halkı korumak olduğunu, usulsüzlüklerden sorumlu kişilerin yargı önünde hesap vermesi gerektiğini savunmuştu.

Ueno Bank krizi

Kriz, Merkez Bankasının 3 Kasım'da Ueno Bank hakkında tasfiye ve çözümleme süreci başlatmasıyla patlak verdi. Bankanın sermaye yeterlilik oranının yasal asgari düzeyin yarısının altına düştüğü belirlendi. Yaklaşık 6,1 milyonluk ülke nüfusunun 2,9 milyonuna hizmet veren bankanın faaliyetlerinin durdurulması, mevduatlara erişimde sorunlara ve protestolara yol açtı. IPS yetkilileri, emekli maaşları ve yıllık ek ödemelerin planlanan tarihlerde yapılacağını, Ueno'daki kaynakların korunması ve geri alınması için hukuki girişimlerde bulunulacağını bildirdi.

Yeni devlet başkanı

Devlet Başkan Yardımcısı Pedro Alliana, 6 Kasım'da Kongre'deki olağanüstü oturumda yemin ederek Paraguay'ın yeni devlet başkanı oldu. Alliana'nın 2028'deki normal görev süresinin sonuna kadar bu görevi yürütmesi öngörülüyor. Yemin sonrası konuşan Alliana, finansal çöküşten zarar gören vatandaşların tam olarak tazmin edileceğini belirterek "Onları yalnız bırakmayacağız" dedi.